Hitte en droogte: wat kan je doen?

20
juni
2017

De afgelopen weken viel er weinig regen. Daarnaast is het momenteel erg warm. Wat kan je doen om water te besparen én jezelf en je omgeving te beschermen tegen de hitte?

Gebruik kraantjeswater zuinig als het kan

De afgelopen weken viel er bijzonder weinig neerslag en volgens de weersverwachtingen zal ook de komende periode droog blijven.  Momenteel zijn er nog geen problemen met de drinkwatervoorziening maar toch is het verstandig water te besparen waar mogelijk! 

Is er momenteel een probleem voor de drinkwatervoorziening?

We hebben allemaal de weerberichten van de laatste weken op de voet gevolgd.  Het is inderdaad zo dat de afgelopen 12 maanden uitzonderlijk droog zijn geweest: 

  • tussen juli 2016 en mei 2017 is er minder water gevallen dan tussen juli 1975-mei 1976, het jaar van de waterschaarste dat sommigen zich nog wel zullen herinneren (nu 506,7l/jaar  1975-76: 541,4 l/jaar);
  • Sinds juli 2016 tot nu is er gemiddeld 35% minder regen gevallen dan normaal. Dat betekent 274 liter water per m2 minder dan normaal of 27 emmers water minder.

Wat zijn de gevolgen van deze droogte?

  • de regenwaterputten staan ondertussen nagenoeg leeg en mensen met tuinen stappen over op drinkwater uit de kraan om hun tuinen te besproeien;
  • dit leidt tot hoger verbruik van drinkwater, van 10 tot 25% meer dan normaal, afhankelijk van de regio (normaal gemiddeld 100l/persoon/dag).

Is er een probleem voor de drinkwatervoorziening?

Neen, er is nog geen probleem, er is voorlopig nog voldoende water beschikbaar:

  • water wordt gewonnen uit oppervlaktewaterwinning (kanalen, rivieren), via spaarbekkens of rechtstreeks, daarnaast zijn er ook grondwaterbronnen waaruit geput wordt. De daling van de grondwaterpeilen is een lokaal gebeuren;
  • het zou kunnen dat er lokaal problemen zouden optreden, maar de drinkwaterbedrijven hebben dusdanig geïnvesteerd in hun infrastructuur tijdens de laatste jaren, dat  in geval van een lokaal probleem via leidingen water wordt aangevoerd vanuit andere gebieden waar geen problemen zijn. Deze infrastructuur is nu totaal anders dan in de jaren 70 van vorige eeuw, waardoor de problemen die men toen kende, zich nu minder snel zullen voordoen.

Zijn er preventieve maatregelen te nemen?

Hoewel er nog geen problemen zijn, raad men iedereen aan om spaarzaam om te gaan met drinkwater:

  • een frisse douche is bij warm weer veel doeltreffender dan een lang bad. Een bad vraagt 100 tot 150 liter drinkwater, een hoeveelheid water waarmee je drie keer kan douchen, met zuinige sproeikoppen zelfs 5 keer;
  • laat 's nachts de kranen dicht. Geef het drinkwaterbedrijf de kans om de watertorens en reservoirs opnieuw te vullen. Zo heb je ’s ochtends heerlijk fris leidingwater;
  • besproei de plantentuin zo weinig mogelijk. Liever 1 keer per week een kwartier dan elke dag 5 minuten: de planten zullen dieper wortelen en minder gevoelig worden voor de droogte. Dit kan uiteraard ook perfect met opgevangen regenwater;
  • begiet uw bloemen en planten op de minst warme ogenblikken van de dag, zoals 's ochtends vroeg of 's avonds laat. Het water verdampt dan niet zo snel. Bovendien voorkomt u beschadiging van de planten, want de waterdruppels kunnen bij zonneschijn als een vergrootglas werken en de bladeren verschroeien;
  • besproei je gazon niet. Je zal merken dat het zich na een periode van droogte snel herstelt;
  • was je auto met regenwater zolang dat beschikbaar is of sla een keertje over.

Hoe lang eer er problemen optreden voor de drinkwaterbevoorrading?

De sector volgt de situatie nauwlettend op en zal die maatregelen treffen die nodig zijn om een drinkwatertekort te voorkomen. Ze hebben hiervoor in de afgelopen jaren sterk geïnvesteerd om te kunnen anticiperen op mogelijke droogte.

Welke stappen zullen gezet worden indien de droogte aanhoudt?

  • De situatie wordt opgevolgd van dag tot dag. Indien nodig zal er over gecommuniceerd worden.
  • We roepen alvast iedereen op om spaarzaam om te gaan met kraanwater, iets wat we niet enkel moeten doen bij droogte, maar altijd. Kraanwater is een kostbaar en kwaliteitsvol product dat beter verdient dan verspild te worden.

 

Warmteperiode waarschuwingsfase hitteplan in werking

We zitten momenteel in een periode van erg warme dagen, wat aangenaam kan ziin maar waar ook voorzichtig mee moet worden omgesprongen. Sinds zondag 18 juni '17 is de waarschuwingsfase van het federaal plan hitte- en ozonpieken van kracht. Kwetsbare groepen zoals (sociaal geïsoleerde) ouderen, (chronisch) zieken en jonge kinderen lopen risico op ernstige gezondheidseffecten van warmte.

Plan tegen hitte en ozon

In België is sinds de zomer van 2005 het federaal plan hitte- en ozonpieken in werking. Dit is een nationaal plan waarbij zowel drempels voor temperatuur als ozon worden gehanteerd.   Het hitte- en ozonplan bepaalt wanneer de bevolking op de hoogte moet gebracht worden van verhoogde gezondheidsrisico's ten gevolge van de hitte.

In het nationale hitte- en ozonplan kennen we voor dergelijke warme periodes  drie fasen : de waakzaamheidsfase, de waarschuwingsfase (regionale bevoegdheid) en  de alarmfase (federale bevoegdheid). 

Waarschuwingsfase van kracht

In de zomer van 2017 wordt het nieuwe Vlaams warmteactieplan van kracht. Het Vlaams warmteactieplan bestaat uit een waakzaamheidsfase en een waarschuwingsfase.

Sinds zondag 18 juni zitten we in de waarschuwingsfase.  De waarschuwingsfase wordt afgekondigd op basis van weersvoorspellingen wanneer de som van de temperatuur boven op 25°C samen meer dan 17°C bedraagt voor vijf opeenvolgende dagen.

Drink voldoende

  • Drink regelmatig, en vóór je dorst hebt.
  • Drink meer water dan gewoonlijk: minstens 1.5 liter in rust.
  • Vermijd alcohol en gesuikerde dranken. Alcohol doet je lichaam meer vocht uitscheiden. Gesuikerde dranken worden dan weer minder snel opgenomen.

 Hou het koel

  • Blijf binnen, en hou de zon buiten. In de binnenlucht is er minder ozon dan in de buitenlucht.
  • Blijf in de schaduw, zeker tussen 12.00 en 16.00 uur, de warmste uren van de dag.
  • Neem een frisse douche of duik in het zwembad.
  • Een ventilator doet de warme lucht circuleren, maar brengt weinig of geen verkoeling.
  • Draag dunne kleding in lichte kleuren en bescherm je hoofd tegen de zon.

Doe het rustig aan

  • Beperk lichamelijke inspanningen (bv. sportactiviteiten) tussen 12.00 en 22.00 uur. Verleg indien mogelijk inspannende activiteiten.
  • Verplaats je activiteiten naar een (koele) binnenruimte.
  • Rust regelmatig.

 Let op elkaar

  • Let op oudere familieleden, buren en kennissen, vooral alleenstaande zieken en ouderen. Ben je gedurende een bepaalde periode afwezig? Neem dan de nodige voorzorgsmaatregelen:
  • Informeer andere personen van je afwezigheid (buren, familieleden, arts of thuisverpleger) en tracht enkele mensen uit je omgeving te vinden die je taak tijdelijk willen overnemen.
  • Neemt de persoon medicatie, zorg er dan voor dat die in voldoende hoeveelheid aanwezig is en gemakkelijk bereikbaar is.
  • Noteer alle belangrijke informatie over de persoon (in het geval deze toch dringend zou moeten worden opgenomen in een instelling) en leg die informatie op een duidelijk zichtbare plaats (of geef ze aan een persoon die beschikbaar is).
  • Maak een lijst met de belangrijke telefoonnummers en plaats een telefoon in de nabijheid.
  • Geef een dubbel van de sleutels aan een vertrouwenspersoon: zo kan er steeds iemand binnen in geval van nood.
  • Bel regelmatig op een afgesproken tijdstip: dat stelt de persoon die je verzorgt gerust.

 Bijkomende tips

  • Eet licht verteerbare voeding. Als u een zware maaltijd moet verteren zal uw lichaamstemperatuur extra stijgen. Bewaar het voedsel koel (1-5 °C) om bederven tegen te gaan.
  • Neem je geneesmiddelen? Informeer dan bij je arts of apotheker of die een negatief effect kunnen hebben op je gezondheid gedurende een hitteperiode, en of de dosis aangepast moet worden.
  • Volg het weerbericht en de aanbevelingen van de overheid.
  • Als je toch buiten moet komen, bescherm je dan tegen zonnebrand met een zonnecrème en draag lichte kledij.
  • Laat kinderen NOOIT achter in een geparkeerde auto, ook niet voor een paar minuten. Door de zon loopt de temperatuur in enkele minuten heel hoog op, zelfs met een open raam.
  • Ook dieren verdienen extra aandacht. Lees hier enkele tips.